Воскресенье, 19.08.2018, 14:42
Приветствую Вас, Гость

  Мин, Григорьева Акулина Егоровна, 1948 сыллаахха Тиэлиги түөрт кылаастаах оскуолатыгар "нулевой” кылааска үөрэнэ киирбитим. Бу сыл оскуола урукку оннуттан көһөрүллэн саҥалыы тутуллубут этэ.

  Оччотооҕу оҕолор билигин эбээ-эһээ буоллубут. Ол да буоллар, үөрэммит сылларбыт умнуллубат үтүө өйдөбүл буолан хааллахтара. Биһиги үөрэхтэнэрбитигэр бастакы акылааты түстэспит учууталларбытыгар (сорохторо бу орто дойду олоҕор суохтар) улахан махталлаахпыт уонна кинилэри өрүү истиҥник ахтабыт, саныыбыт. Бу сылларга оскуола сэбиэдиссэйдэринэн үлэлээбиттэрэ: Григорьева Анна Ивановна, Перевалов Роман Иванович, Карпова Варвара Петровна, учууталларынан Романова Матрена Федотовна, Дьяконова Анна Дмитрьевна, Степанов Василий Константинович уонна киин уобаластан кэлбит үрдүк культууралаах, дириҥ билиилээх нуучча кыыһа Соколова Ольга Дмитрьевна. Ольга Дмитрьевна оччотооҕу кэмҥэ биһиэхэ, үөрэнээччилэргэ да, нэһилиэнньэҕэ да, нуучча тылын өйдүүрбүтүгэр, таба саҥрарбытыгар тирэх буолбута, европейскай культура элеменнарыгар үөрэппитэ мэлдьэҕэ суох уонна олохтоох ыччаты спорт араас көрүҥнэригэр (чуолаан хайыһарга, волейболга, гимнастикаҕа) дьарыктаабытын эмиэ умнубаппыт. Оччотооҕу алын кылаас үөрэнээччитэ учууталлар хайдах үлэлииллэрин иҥэн-тоҥон билбэтэҕим да иһин, кинилэр ыытар сорох үлэлэрин син өйдүүбүн. Уруок кэнниттэн араас пионерскай, тимуровскай улэлэр ыытыллаллара. Биримиэнэни олус үчүгэйдик тэрийэллэрэ: хаамса сылдьан эбэтэр туран эрэ ыллаталлара, хоһоон аахтараллара, балалаайканан үнкүүлэтэллэрэ, остуол оонньуута (хаамыска, хабылык, тыксаан, дуобат)  өрүү баар, оонньуур буоларбыт, таабырын таайтараллара,  күһүн, саас  таһырдьа лапта, кылаастааһын, хардааччылаах кус,  быаны ойуу о.д.а. сүүрүүлээх-көтүүлээх оонньуулары оонньотоллоро.

 Кыракый педколлектив нэһилиэнньэ олоҕор, үлэтигэр көхтөөхтүк кыттар төһүү дьон, ыччаты көҕүлүүр, тэрийэр, дьон-сэргэ олоҕо, сиэрэ-майгыта тупсарыгар, сайдарыгар олус кыһаллалара, агитационнай – маассабай үлэни киэҥник хабан ыыталлара, кэрэҕэ, сырдыкка, угуйаллара.

  Оскуола биир кэрэхсэнэр үтүө үгэһинэн оҕону, ыччаты үлэҕэ сыһыаран иитиилэрэ буолара. Ол курдук сиэмэ бурдугун  ыраастааһын, оттук маска саһаан туруоруута, күһүн оҕуруот аһын хостооһун, колхоз ферматын үлэтигэр араас субуотунньуктарга кыттыһыннараллара о.д.а.

  Ордук өйдөөн хаалбыт түгэннэрим: дружина сэбиэтин председателэ буоламмын оҕолору пионерга киириилэригэр бэлэмниирбин. Сбордары Ольга Дмитрьевна бэлэмнээн ньиргитэн олус үчүгэйдик баралларын. Оскуолаҕа нэдиэлэҕэ биир күн нууччалыы эрэ саҥарарбытын, кэпсэтэрбитин, акробатическай нуемэрдэри оҥорор буолбуппун. И.В. Сталин кулун тутар 3 күнүгэр елен, дьахтар күнүгэр, нууччалыы тылынан сценка бэлэмнээбиппитин туруорбакка хаалбыппытыттан олус хомойбуппун.

  Төрдүс кылааһы алтыа эрэ буолан бүтэрбиппит. Оччотооҕуга сүрүн биридимиэттэргэ экзамен баара. Ону атынан, оҕуһунан таһаҕаспытын тиэнэн 35 км ыраах II Наахара сэттэ кылаастаах оскуолатыгар тахсан туттарар этибит. Эгзаменнары ситиһиилээхтик туттаран  оччотооҕуга биир нэһилиэк оскуолатын үөрэнэн бүтэрбиппит: Андреев Ваня, Гаврильева Муся, Григорьева Лина, Осипов Толя, Саввина Клара, Саввина Маруся. Салгыы атын оскуолаларга үөрэнэн, Дьокуускай анал-орто уонна үрдүк үөрэх тэрилтэлэригэр үөрэнэммит үөрэхтээх, төһүү үлэһит дьон буолбуппут. Андреев Ваня суоппар идэтин баһылаан Майатааҕы суолу оҥорор управлениеҕа 20- чэ сыл суоппарынан, баһаарынай чааска пенсияҕа тахсыар диэри үлэлээн "Үлэ ветерана”, "”В.И. Ленин төрөөбүтэ 100 сыла”, Советскай армия кэккэтигэр 1959-1961 сс. туйгун сулууспата "Байканурга сулууспа иһин” мэтээллэринэн наҕараадаламмыта. Гаврильева Муся – эргиэн ветерана. Үчүгэй көрдөрүүлээх үлэтэ социалистическай үлэ кыайыылааҕа, икки төгүл мотоцикл, мебель фондатынан бэлиэтэммитэ. Григорьева Лина Бүлүүтээҕи педучилищены, Магадааннааҕы пединституту үөрэнэн бүтэрэн 46 сыл начальнай кылаастарга учууталынан, социальнай педагогунан үлэлээбит педогогическай үлэ ветерана, СР. Үөрэҕириитин туйгуна, "Үлэ ветерана”, мэтээл, "Саха сирэ 370 сыл Россияны кытта бииргэ” юбилейнай бэлиэлээх, Тиэлиги бөһүөлэгин бочуоттаах олохтооҕо. Осипов Толя Дьокуускайдааҕы педучилище физкультура салаатын бүтэрэн физкультура учууталынан пенсияҕа тахсыар диэри ситииһиилээхтик үлэлээбит педогогическай үлэ ветерана, РСФСР үөрэҕириитин туйгуна, Аан дойду 100 км ыраах сүүрүүгэ үс төгүллээх чемпиона Татьяна Жиркова бастакы тренерэ, улуус бочуоттаах гражданина. Саввина Клара Дьокускайдааҕы кооперативнай техникуму үөрэнэн бүтэрэн эргиэн тэрилтэлэригэр,РАЙПО-ҕа өр сыл бухгалтерынан үтүө субастаахтык, ситиһиилээхтик үлэлээбит үлэ ветерана. Саввина Маруся – эргиэн туйгуна. Кини Майаҕа үүт бородууктатын, кондитерскай оноһуулары атыылыыр маҕаһыыннарга эҥкилэ суох эппиэтинэстээхтик, таһаарыылаахтык үлэлээбит ветеран атыыһыт. Онон алта оҕоттон биир суоппар, икки учуутал, ус эргиэн үлэһитэ буолбуппут.

Ахтыыны суруйдум Мэҥэ-Хаҥалас оройуонун I Наахара нэһилиэгин Тиэлиги түөрт кылаастаах осколатын 1953  сыллаахха үөрэнэн бүтэрбит үөрэнээччитэ  Григорьева Акулина Егоровна 

Министерство образования Республики Саха (Якутия)  Институт развития образования и повышения квалификации Республики Саха (Якутия)  Республиканский центр дополнительного образования и гражданско-патриотического воспитания  Институт национальных школ Республики Саха (Якутия)  Федеральный портал поддержки ЕГЭ  Федеральные государственные образовательные стандарты  Федеральный образовательный портал  Российский общеобразовательный портал  Единая коллекция цифровых образовательных ресурсов  Федеральный центр информационно-образовательных ресурсов  Единое окно доступа к образовательным ресурсам  Всероссийский Интернет-педсовет  ИД Первое сентября